Strona główna I Opracowania I Kalendarium
Kalendarium PDF Drukuj Email
  • XVII w. - wzmianka o ulicy żydowskiej "Judengasse", świadcząca o wcześniejszym osadnictwie żydowskim
  • 1698 – pierwszy dokument mówiący o osobie żydowskiego pochodzenia w Gliwicach
  • 1811-1812 – budowa pierwszej synagogi
  • 1812 – Edykt Emancypacyjny uznający Żydów za obywateli państwa pruskiego i zrównujący ich w prawach
  • 1815 – założenie pierwszego cmentarza żydowskiego (obecna ul. Na Piasku)
  • 1848 – Salomon Troplowitz, właściciel winiarni i hurtowni win węgierskich, zostaje pierwszym żydowskim radnym miasta Gliwice
  • 1858 – w Gliwicach mieszka 1880 Żydów, co stanowi 18,8% mieszkańców miasta
  • 1859-1861 – budowa nowej synagogi przy Wilhelmsplatz (obecnie Plac Inwalidów), projektu S. Lubowskiego i L. Troplowitza
  • 1900-1901 – budowa kościoła pw. Świętej Rodziny, ufundowanego przez rodzinę Huldschinsky
  • 1902-1903 – założenie drugiego cmentarza (przy ob. ul. Poniatowskiego) oraz budowa domu przedpogrzebowego według projektu Maxa Fleischera z Wiednia
  • 1911 – rozbudowa synagogi
  • 1924-1926 – budowa żydowskiego domu starców (ob. budynek I Komisariatu Policji przy ul. Kościelnej)
  • 1930 – odsłonięcie pomnika poświęconego żydowskim żołnierzom niemieckim poległym w I wojnie światowej
  • 1933 – dojście Hitlera do władzy; wygrana sprawa tzw. petycji Bernheima, której wynikiem jest ochrona m.in. mniejszości żydowskiej do lipca 1937 r.
  • lata 30.XX w. – emigracja ok. 1200 Żydów gliwickich do obu Ameryk, Afryki, innych państw Europy, Palestyny i na Daleki Wschód
  • 1938 – z 9 na 10 listopada – tzw. noc kryształowa: podpalenie i zniszczenie synagogi i wielu sklepów, aresztowanie mężczyzn żydowskich i wywiezienie do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie
  • 1942-1943 – deportacje Żydów gliwickich do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau
  • 1944 – styczeń 1945 – działalność w Gliwicach czterech fili obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau z więźniami z całej Europy
  • styczeń 1945 – Gliwice na trasie ewakuacji kilkunastu tysięcy więźniów z obozu Auschwitz w ramach tzw. „marszu śmierci”
  • 1945 – przybycie kilku tysięcy Żydów z Polski wschodniej i centralnej, z których część osiedliła się w Gliwicach i założyła nową gminę wyznaniową
  • 1967-1968 – emigracja znacznej części społeczności żydowskiej, głównie do krajów północnej i zachodniej Europy oraz Izraela
  • 2003 – odsłonięcie z inicjatywy przedwojennych mieszkańców Gliwic oraz Forum Dialogu Między Narodami tablicy upamiętniającej synagogę
  • 2005 – zorganizowanie przez Muzeum w Gliwicach dużej, przeglądowej wystawy „Żydzi gliwiccy”, której towarzyszył katalog oraz międzynarodowa konferencja naukowa
  • 2006 – wydanie materiałów pokonferencyjnych pt. „Żydzi gliwiccy”
  • 2008 – powstanie Stowarzyszenia na Rzecz Dziedzictwa Żydowskiego w Gliwicach „Pamięć – Zikaron”
  • 2008 – przekazanie przez gminę żydowską władzom miasta zniszczonego domu przedpogrzebowego przy ul. Poniatowskiego, celem jego rewitalizacji

 

 
 
23.jpg

Wspomóż Stowarzyszenie
nr konta:
07194010763041727400000000

 

44-100 Gliwice
ul. Studzienna 6
tel. 696 395 467

e-mail:
zikaron.gliwice@gmail.com

Przewodnik w wersji eletronicznej

PDF - 8 MB

 

Statystyka odwiedzin
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter